ศิลปะสมัยศรีวิชัย

คำว่า ศรีวิชัย ปรากฏอยู่ในจารึกอย่างน้อย 3 หลักที่พบบริเวณหมู่เกาะสุมาตราและภาคใต้ของประเทศไทย สันนิษฐานกันว่าน่าจะเป็นคำเดียวกับ โฟชิ หรือ ชิลีโฟชิ และ สันโฟชิ ในจดหมายเหตุจีน ซึ่งเป็นคำที่ใช้เรียกชื่อรัฐแห่งหนึ่งที่มีความรุ่งเรืองทางพุทธศาสนา และมีแสนยานุภาพทางการทหารโดยเฉพาะกองทัพเรือที่เข้มแข็ง เป็นรัฐที่มั่งคั่งร่ำรวยจากการควบคุมเส้นทางการค้าทางทะเล โดยเฉพาะบริเวณช่องแคบมะละกาถึงช่องแคบซุนดา อันเป็นเส้นทางการค้าที่สำคัญระหว่างอินเดีย อาหรับ โรมัน กับจีน ในบางช่วงระหว่างพุทธศตวรรษที่ 13-18 ที่ศรีวิชัยมีความเจริญรุ่งเรืองสูงสุด อำนาจของรัฐอาจครอบคลุมพื้นที่ทางตอนใต้ของเอเชียอาคเนย์ บริเวณเกาะสุมาตรา แหลมมลายู ตลอดจนถึงดินแดนบางส่วนทางภาคใต้ของประเทศไทยรัฐศรีวิชัยดำรงความเป็นศูนย์กลางการค้าและการเผยแพร่พุทธศาสนาลัทธิมหายานที่สำคัญของภูมิภาคเอเชียอาคเนย์เป็นระยะเวลาไม่น้อยกว่า 500 ปี จึงได้เสื่อมสลายลงจากการรุกรานของราชวงศ์โจฬะจากประเทศอินเดียในปี พ.ศ. 1568 หรืออาจสืบเนื่องมาจากการเปลี่ยนแปลงนโยบายด้านการค้าของจีน ในช่วงปลายสมัยราชวงศ์ซ้องและราชวงศ์หยวน (พ.ศ. 1822-1911) ที่จีนเริ่มออกมาค้าขายกับภายนอกโดยไม่ผ่านศรีวิชัยดังแต่ก่อนเรื่องราวของศรีวิชัยได้มีการศึกษาค้นคว้าโดยนักวิชาการชาวไทยและชาวต่างประเทศเป็นเวลาหลายทศวรรษ แต่ผลสรุปต่างๆยังหาข้อยุติที่แน่นอนไม่ได้ โดยเฉพาะเรื่องเกี่ยวกับศูนย์กลางของรัฐ สภาพการเมืองการปกครอง รวมทั้งขอบเขตอำนาจที่ชัดเจน เนื่องจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์ โบราณคดี และหลักฐานทางด้านเอกสารมีอยู่น้อย อีกทั้งหลักฐานที่พบก็ยังมีลักษณะที่แตกต่างกันมาก ถึงแม้จะมีอายุร่วมสมัยกันก็ตามศิลปกรรมสมัยศรีวิชัยที่พบในประเทศไทยศิลปะ ศรีวิชัย ในที่นี้อนุโลมใช้เรียกบรรดาศิลปกรรมที่พบบริเวณภาคใต้ของประเทศไทยที่กำหนดอายุอยู่ในราวพุทธศตวรรษที่ 13-18 หรือก่อนหน้านั้นเล็กน้อย ศิลปกรรมสกุลช่างนี้ส่วนใหญ่สร้างขึ้นเนื่องในพุทธศาสนาลัทธิมหายาน และมีรูปแบบที่แสดงให้เห็นถึงอิทธิพลจากศิลปะอินเดียสมัยคุปตะ หลังคุปตะ ปาละ-เสนะ และศิลปะชวาภาคกลาง ซึ่งมีอายุอยู่ในพุทธศตวรรษที่ 12 หรือ 13-14 ขณะเดียวกัน ก็ยังได้พบงานสถาปัตยกรรมและประติมากรรมที่ได้รับอิทธิพลจากศิลปะจามและเขมรโบราณ รวมทั้งงานประติมากรรมและศิลาจารึกภาษาทมิฬ ที่แสดงให้เห็นถึงความสัมพันธ์ระหว่างชุมชนโบราณในภาคใต้ของไทยกับชุมชนโบราณในประเทศอินเดียตอนใต้ด้วย imagesCAV4ZO91.jpgimagesCATPG1T1.jpg

แหล่งที่มา http://srivijaya.exteen.com/20060416/entry-3